Sezon na karczochy zaczyna się w październiku i trwa aż do końca maja, a najwięcej tych warzyw znajdziesz w listopadzie. Poza tym okresem karczochy są trudno dostępne i sporo droższe. Wybierając je na targu lub w sklepie, zwracaj uwagę na odmianę oraz świeżość – to klucz do dobrego smaku.
Najważniejsze informacje:
- W Polsce sezon na karczochy obejmuje miesiące od października do maja. Największy wybór trafia się w listopadzie.
- Świeży karczoch wyróżnia się ciężarem, ciasno ułożonymi, soczyście zielonymi liśćmi i gładkim, zdrowym trzonem.
- Poza sezonem karczochy znajdziesz przede wszystkim marynowane lub sprowadzane, które są droższe.
Kiedy jest sezon na karczochy?
Karczochy w polskich sklepach i na straganach pojawiają się z początkiem października. Najlepszy czas na ich zakup trwa aż do końca maja, a prawdziwy wysyp przypada na listopad. W tym okresie zjesz je najświeższe i w najlepszej cenie. Karczochy pochodzą zarówno z krajowych upraw pod osłonami, jak i z importu, najczęściej z południowej Europy.
Na rynku spotkasz wiele odmian karczochów:
- Fioletowe odmiany z Jesi – dostępne od czerwca do października.
- Późniejsze empolijskie, rzymskie i cierniste z Palermo – zbierane głównie jesienią i zimą.
- Włoskie Romanesco z główkami o fioletowo-zielonej barwie – także czerwiec-październik.
- Odmiany odporne na chłód uprawiane w Polsce: 'Green Globe’ (zielona) i 'Purple of Provence’ (fioletowa).
Ile kosztują karczochy?
W sezonie za kilogram karczochów zapłacisz około 10–30 zł. Gdy kończy się sezon, ceny rosną nawet do 35–70 zł za kilogram lub 8–15 zł za jeden karczoch. Najtańsze kupisz wtedy, gdy rynek jest zalany świeżym towarem, czyli od października do maja. Poza tym okresem, gdy pojawiają się głównie importowane lub przetworzone, cena potrafi się podwoić.
Karczochy – dostępność poza sezonem
Od czerwca do września świeżych karczochów właściwie nie znajdziesz w Polsce. W sklepach kupisz wtedy głównie wersje marynowane lub w zalewie z oliwy. Sprowadza się je najczęściej z Włoch, Hiszpanii, Francji, Wysp Kanaryjskich czy Afryki Północnej. Latem i wczesną jesienią większość dostępnych karczochów jest mniej świeża, przetworzona i droższa.
Jak wyglądają świeże i dobre karczochy?
Wybierając karczoch, sprawdź, czy jest ciężki, twardy, z ciasno złożonymi liśćmi o intensywnie zielonym kolorze. Trzon powinien być gładki, bez uszkodzeń. Liście z zewnątrz są ciemnozielone, a wnętrze główki – jaśniejsze. Czubek główki wygląda na ściśnięty. Barwa i rozmiar zależą od odmiany – znajdziesz zarówno zielone, jak i fioletowe główki. Niektóre karczochy są drobniejsze albo szybciej stają się łykowate.
Nie bierz warzyw z brązowymi plamami, zwiędłymi liśćmi czy podejrzanym zapachem. Takie szybko stracą smak i nadają się tylko do wyrzucenia.
Jak przechowywać karczochy?
Trzymaj karczochy w lodówce, zawinięte w papierowy ręcznik i włożone do foliowej torby. Nie płucz ich przed schowaniem, by nie nabrały wilgoci. Dzięki temu zachowają świeżość przez 7–14 dni. Po sezonie karczochy możesz zamrozić lub trzymać zamknięte w słoikach – marynowane wersje zostaną dobre do tygodnia po otwarciu, w lodówce. Przetwory z karczochów dobrze znoszą nawet kilka miesięcy leżakowania.
Jak można wykorzystać karczochy?
W sezonie karczochy świetnie sprawdzą się w sałatkach, zupach, owocowych koktajlach, a także na grillu albo do kiszenia. Poza sezonem sięgnij po wersje marynowane lub zamrożone. Jeśli chcesz zachować świeże karczochy na dłużej, obsyp je kopczykiem z kompostu lub przechowaj w chłodnej piwnicy.
Karczochy dostarczają sporo błonnika, minerałów i przeciwutleniaczy. Regularnie wprowadzaj je do diety, żeby poprawić trawienie, wspomóc pracę wątroby i utrzymać zdrowy poziom cholesterolu. To dobre warzywo dla osób, które dbają o zdrowie.
